مشروطیت | موسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی

                                                                                                         



در ايران هم تفكيك سياست از روحانيت شد

تهديد نمودن علما از سوى حبل‏المتين بعد از شهادت حاج‏آقا نوراللّه 

روزنامه حبل‏المتين پس از شهادت حاج‏آقا نورالله با اعلام اين موضوع كه در ايران هم تفكيك سياست از روحانيت شد، نوشت:

«هرگز تصور نكنيد كه از اين پس زمانه به حضرات عالى اجازه دهد كه كيف ماشاء حركت و به اغراض شخصى دخالت حتى در طرز كفش و كلاه مردم نماييد. نتيجه سه ماه تعطيل كه چند ميليون به افراد مسلمين زيان وارد آمد چه شد و ذمه دارش كيست؟ دولت اسلامى يعنى حكومت رضاخان!! و از خود شماست، بيگانه كه نيست و ديانت اسلام ربطى به ملك و مانع ترقى عصر حاضر نيست.»

بعد از آن با زبان تهديد و اهانت ادامه مى‏دهد:

«اندكى به روحانيين تركى و افغانى نظر انداخته ببينيد درچه حالند. و به جرأت مى‏گوييم اگر آنان به خيالات قائدين ملت يعنى آتاتورك و... همراه شده بودند به اين روز سياه نمى‏نشستند. اگر روحانيين ايران هم مانع پيشرفت و ترقيات گردند، خواهند ديد همان چيزى را كه ديگران ديدند .

اگر چه به عقيدة بسيارى دولت با حسن تدبير اين نيران برافروختة دست خارجى (يعنى قيام حاج آقا نوراللّه) را خمودى بخشيد ولى به عقيدة ما چند سال ايران را عقب انداخت. خوب بود با صراحت لهجه به آقايان بلكه به كلية افراد حالى مى‏شد كه در ايران هم تفكيك ديانت از سياست شد. نه ارباب سياست دخالت در امور روحانى خواهند نمود و نه روحانيين در كارهاى داخلى و خارجى دولت.

تا كى نبايد اولياى دولت ما صراحت لهجه و شجاعت اخلاقى و شهامت فكرى را پيشة خود سازند؟ تا چند بايست از هتاكى فلان روضه‏خوان يا از مذمت فلان آخوند هراسيده، حقايق را در لفافه‏هاى ضخيم اظهار دارند. اگر چه كار از كار گذشته ولى باز هم مى‏گوييم قبل از پيش آمد حادثة ديگر دولت با صراحت لهجه و شجاعت اخلاقى بايد به جميع طبقات حالى كند كه هيچكس نمى‏تواند در خارج از وظايف خود قدم بردارد و هركس چنين كند مجرم سياسى و ديانتى شناخته خواهد شد.»